Νάουσα

Μια πόλη στους πρόποδες του Βερμίου, στην καρδιά της αρχαίας Μακεδονίας, με έξι αιώνες ιστορίας και τρία διαφορετικά ονόματα.

ΒΟΥΝΟ: Βέρμιο (Ντούρλια)
ΠΟΤΑΜΟΣ: Αράπιτσα
ΟΝΟΜΑΤΑ: Άγουστος · Νάουσα · Νέκους

Ο ΤΟΠΟΣ

Ανάμεσα στο βουνό και τον κάμπο

Η Νάουσα είναι χτισμένη σε ένα φυσικό πλάτωμα στους πρόποδες του Βερμίου, που οι παλιοί έλεγαν Ντούρλια. Μπροστά της ανοίγεται ένας μεγάλος κάμπος, κλεισμένος σχεδόν κυκλικά από βουνά. Μόνο προς τα ανατολικά ο ορίζοντας ανοίγει και φαίνονται ο Θερμαϊκός και η Θεσσαλονίκη.

Στο νότιο άκρο της παλιάς πόλης κυλά ο ποταμός Αράπιτσα, που πηγάζει από το Βέρμιο λίγα μόλις χιλιόμετρα δυτικότερα.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός «Αγουστός», οθωμανική περίοδος.

ΙΙ

ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Πάνω στο τόξο Πέλλας – Αιγών

Εδώ άκμασε ο αρχαίος μακεδονικός πολιτισμός και εδώ έζησε ο Μέγας Αλέξανδρος ως τα είκοσί του χρόνια.

3ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑΗ Σχολή του Αριστοτέλη στα Ισβόρια, το αρχαίο Νυμφαίο της Μίεζας, όπου μαθήτευσε ο Αλέξανδρος.

7ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑΟι μακεδονικοί τάφοι των Λευκαδίων, ο Τάφος των Ανθεμίων και ο Τάφος της Κρίσεως, και το αρχαίο θέατρο της Μίεζας.

2.300ΧΡΟΝΙΑαπό τότε που ο νεαρός Αλέξανδρος περπατούσε σε αυτόν τον τόπο.

ΙΙΙ

ΜΙΑ ΠΟΛΗ, ΤΡΙΑ ΟΝΟΜΑΤΑ

Άγουστος, Νάουσα, Νέκους

Τα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας κάθε κοινότητα έλεγε την πόλη με το δικό της όνομα. Οι Οθωμανοί την έλεγαν Άγουστος. Οι χριστιανοί κάτοικοί της την έλεγαν Νάουσα ή Νιάουστα. Οι γηγενείς του κάμπου δεν χρησιμοποιούσαν κανένα από τα δύο: γι’ αυτούς ήταν πάντα το Νέκους.

Στο δυτικό άκρο της παλιάς πόλης βρισκόταν η συνοικία του Τζαμιού, με το τέμενος και το νεκροταφείο της μουσουλμανικής κοινότητας. Μετά το 1912 το τζαμί κατεδαφίστηκε. Σήμερα στη θέση του βρίσκεται το Εργατικό Κέντρο.

Το τζαμί της Νάουσας, σήμερα δεν υπάρχει.

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

Έξι αιώνες σε τρεις περιόδους

1412–1822
ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Από την ίδρυση της πόλης στα πρώτα οθωμανικά χρόνια μέχρι την επανάσταση και την καταστροφή του 1822.
1822–1912
ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Η ανασυγκρότηση και η βιομηχανική άνθηση. Το 1874–75 ιδρύεται το κλωστοϋφαντουργείο «Λόγγου – Κύρτση – Τουρπάλη», η πρώτη σύγχρονη βιομηχανική μονάδα στα Βαλκάνια.
1912–σήμερα
ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Στις 17 Οκτωβρίου 1912 η πόλη εντάσσεται στο ελληνικό κράτος. Το 1955 ανακηρύσσεται «Ηρωική Πόλη».

ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΜΑΧΑΛΑΔΕΣ

Σιάρκαβο και Πολιάνα

Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα η Νάουσα ήταν δύο σχεδόν ανεξάρτητοι οικισμοί, χωρισμένοι από χωράφια. Ο μεγαλύτερος και παλιότερος ήταν το Σιάρκαβο, λίγο πάνω από τα Αλώνια. Ο άλλος ήταν η Πολιάνα, στα νοτιοδυτικά.

Μόνο σε αυτές τις δύο γειτονιές σώζονται ακόμα τα παλιά σπίτια και τα λιθόστρωτα καλντερίμια της πόλης.

Σε αυτή την πόλη, κάθε Αποκριά, βγαίνουν οι Μπούλες. Το έθιμο →