Ο τόπος του εθίμου

Νάουσα

Μια πόλη στους πρόποδες του Βερμίου, στην καρδιά της αρχαίας Μακεδονίας, με έξι αιώνες ιστορίας και τρία διαφορετικά ονόματα.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός «Agoustos» την οθωμανική περίοδο
Ο σταθμός «Αγουστός», οθωμανική περίοδος

Ο τόπος

Η Νάουσα είναι χτισμένη σε ένα φυσικό πλάτωμα στους πρόποδες του Βερμίου, που οι παλιοί έλεγαν Ντούρλια. Μπροστά της ανοίγεται ένας μεγάλος κάμπος, κλεισμένος σχεδόν κυκλικά από βουνά. Μόνο προς τα ανατολικά ο ορίζοντας ανοίγει και φαίνονται ο Θερμαϊκός και η Θεσσαλονίκη.

Στο νότιο άκρο της παλιάς πόλης κυλά ο ποταμός Αράπιτσα, που πηγάζει από το Βέρμιο λίγα μόλις χιλιόμετρα δυτικότερα.

Στην καρδιά της αρχαίας Μακεδονίας

Η πόλη βρίσκεται πάνω στο νοητό τόξο που ενώνει την Πέλλα με τις Αιγές (Βεργίνα). Εδώ άκμασε ο αρχαίος μακεδονικός πολιτισμός και εδώ έζησε ο Μέγας Αλέξανδρος ως τα είκοσί του χρόνια.

3 χλμ.

Η Σχολή του Αριστοτέλη στα Ισβόρια, το αρχαίο Νυμφαίο της Μίεζας, όπου μαθήτευσε ο Αλέξανδρος.

7 χλμ.

Οι μακεδονικοί τάφοι των Λευκαδίων, όπως ο Τάφος των Ανθεμίων και ο Τάφος της Κρίσεως, και το αρχαίο θέατρο της Μίεζας.

2.300 χρόνια

από τότε που ο νεαρός Αλέξανδρος περπατούσε σε αυτόν τον τόπο.

Το τζαμί της Νάουσας
Το τζαμί της Νάουσας, σήμερα δεν υπάρχει

Μία πόλη, τρία ονόματα

Τα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας κάθε κοινότητα έλεγε την πόλη με το δικό της όνομα. Οι Οθωμανοί την έλεγαν Άγουστος. Οι χριστιανοί κάτοικοί της την έλεγαν Νάουσα ή Νιάουστα. Οι γηγενείς του κάμπου δεν χρησιμοποιούσαν κανένα από τα δύο: γι’ αυτούς ήταν πάντα η Νέκους.

Στο δυτικό άκρο της παλιάς πόλης βρισκόταν η συνοικία του Τζαμιού, με το τέμενος και το νεκροταφείο της μουσουλμανικής κοινότητας. Μετά το 1912 το τζαμί κατεδαφίστηκε. Σήμερα στη θέση του βρίσκεται το Εργατικό Κέντρο.

Έξι αιώνες σε τρεις περιόδους

1412–1822

Από την ίδρυση της πόλης στα πρώτα οθωμανικά χρόνια μέχρι την επανάσταση και την καταστροφή του 1822.

1822–1912

Η ανασυγκρότηση και η βιομηχανική άνθηση. Το 1874–75 ιδρύεται το κλωστοϋφαντουργείο «Λόγγου – Κύρτση – Τουρπάλη», η πρώτη σύγχρονη βιομηχανική μονάδα στα Βαλκάνια.

1912–σήμερα

Στις 17 Οκτωβρίου 1912 η πόλη εντάσσεται στο ελληνικό κράτος. Το 1955 ανακηρύσσεται «Ηρωική Πόλη».

Οι παλιοί μαχαλάδες

Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα η Νάουσα ήταν δύο σχεδόν ανεξάρτητοι οικισμοί, χωρισμένοι από χωράφια. Ο μεγαλύτερος και παλιότερος ήταν το Σιάρκαβο, λίγο πάνω από τα Αλώνια. Ο άλλος ήταν η Πολιάνα, στα νοτιοδυτικά.

Μόνο σε αυτές τις δύο γειτονιές σώζονται ακόμα τα παλιά σπίτια και τα λιθόστρωτα καλντερίμια της πόλης.

Δρόμος στο Σιάρκαβο
Νάουσα, Σιάρκαβο

Σε αυτή την πόλη, κάθε Αποκριά, βγαίνουν οι Μπούλες.

Το έθιμο →